صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )

39

الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )

شعبان را به جاى آن قرار مىدادند ] كه تا زمان بنى تميم پسر عدى از بنى كنانه ادامه داشت . « 1 » ( 1 ) حكومت و سرپرستى خزاعه در مكه تا سيصد سال طول كشيد . « 2 » در زمان حكومتشان ، عدنانيان در نجد و اطراف عراق و بحرين منتشر شدند و نسل قريش در اطراف مكه در حرم و خانه‌هاى پراكنده از آنان و از بنى كنانه ماندگار بودند ولى در امور و سرپرستى مكه و بيت الحرام هيچ‌گونه دخالتى نداشتند ، تا وقتى كه قصى پسر كلاب به مكه بازآمد : « 3 » ( 2 ) پدر قصى فوت كرد و مادرش سرپرست او شد . مادرش نيز با مردى از بنى عذره - به نام ربيعه پسر حرام - ازدواج نمود و آن مرد او را به شهر خود در اطراف شام برد . هنگامى كه قصى به سن جوانى رسيد به مكه بازگشت . فرمانرواى آن وقت مكه ، حليل پسر حبشه از نسل خزاعه بود . قصى ، حبّى ، دختر حليل را خواستگارى و حليل موافقت نمود و دختر را به او داد . « 4 » پس از مرگ حليل ، جنگ ميان خزاعه و قريش زبانه كشيد كه سرانجام به نفع و پيروزى قصى پايان يافت و سرپرستى مكه و خانهء خدا را در دست گرفتند . ( 3 ) برپايى اين جنگ سه سبب داشت : ( 4 ) 1 - قصى ، فرزندان زيادى داشت كه در مكه و اطراف پراكنده گشتند و به مال و ثروت فراوانى دست يافت و شهرت و آوازه‌اى كسب نمود و پدر زنش نيز مرد . در اين صورت ، چنان مىپنداشت كه چون از خاندان اسماعيل و از نسبى پاك و خالص برخوردار است براى سرپرستى مكه و خانهء خدا ، از طايفهء خزاعه و بنى بكر شايسته‌تر مىباشد . بنابراين ، با جمعى از مردان قريش و بنى كنانه - دربارهء اخراج خزاعه و بنى بكر از مكه - سخن گفت و آنان سخنش را تأييد كردند . « 5 » ( 5 ) 2 - پندار خزاعىها چنان بود كه قصى بنا به وصيت حليل ، براى نظارت و سرپرستى مكه و خانهء خدا اقدام مىكند . « 6 »

--> ( 1 ) - ابن هشام . ( 2 ) - ياقوت ، واژهء ( مكه ) . ( 3 ) - محاضرات تاريخ امم اسلامى ج / 35 و ابن هشام . ( 4 ) - همان . ( 5 ) - ابن هشام . ( 6 ) - همان .